จากศาลากลาง 'เมืองไชยภูมิ์' สู่ศาลากลาง 'จังหวัดชัยภูมิ'
หากจะกล่าวถึงศาลากลางหลังแรกของจังหวัดชัยภูมิคงไม่พ้นที่จะกล่าวถึงอาคารไต้ถุนเตี้ยหลังที่ปรากฎอยู่ในภาพนี้ ซึ่งเป็นศาลากลางหลังแรกของเมืองชัยภูมิและจังหวัดชัยภูมิ
ภาพซ้ายคือศาลากลางจังหวัดชัยภูมิถ่ายราวช่วงปี 2505 และด้านขวาคือศาลากลางเมืองไชยภูมิ ถ่ายราวปี 2460 ทั้งสองภาพนี้แสดงให้เห็นถึงการต่อเติมอาคารที่ทำให้ตัวอาคารมีความแตกต่างการและเมื่อนำมาซ้อนทับกันแล้วนั้นจะสังเกตเห็นได้ว่าอาคารในสองยุคสมัยนี้มีความไม่สมมาตรเกิดขึ้น ซึ่งหากสังเกตให้ดีจะพบว่าอาคารศาลากลางทั้งสองภาพนี้คือสถานที่เดียวกัน แตกต่างกันเพราะมีการต่อเติมตัวอาคารให้ผิดแปลกไปจากเดิม ดังปรากฏบันไดบริเวณมุกด้านหน้าซึ่งเดิมอาคารหลังนี้ไม่มี ฯลฯ
หลายท่านจะทราบหรือไม่ว่าอาคารศาลากลางหลังนี้เคยถูกใช้เป็นอาคารเรียนสำหรับนักเรียนโรงเรียนประจำเมืองไชยภูมิ์ด้วย ดังปรากฎความในบันทึกของนงไฉน ปริญญาธวัช ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ พ.ศ. 2555 บุตรสาวของรองอำมาตย์ตรี มนู นาคามดี ครูใหญ่โรงเรียนประจำเมืองไชยภูมิ์ความว่า
"ครูหนูจัดการปลูกอาคารลงตรงกลางที่ ใช้ไม้และสังกะสีที่รื้อมาจากโรงทหาร จึงต้องปลูกตามแปลนเดิม ... ต่อมาอีกปีหนึ่งก็รื้อหลังคาสังกะสีออก มุงกระเบื้องแทน ขณะที่รื้อโรงเรียนเปลี่ยนหลังคานี้ นักเรียนต้องไปอาศัยเรียนที่ใต้ถุนศาลากลาง"
ไม่เพียงแต่ศาลากลางหลังนี้จะเป็นศูนย์กลางการเมืองการปกครองของเมืองไชยภูมิ์และต่อมาคือจังหวัดชัยภูมิเท่านั้น แต่อาคารหลังนี้ครั้งหนึ่งยังเคยเป็นสถานที่บ่มเพาะนักเรียนผู้ซึ่งจะกลายมาเป็นอนาคตของจังหวัดชัยภูมิอีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
นงไฉน นาคามดี. (2521). ครูที่บุกเบิกการจัดและการสอนในโรงเรียนแบบใหม่ที่จังหวัดชัยภูมิ . ใน สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา, ประวัติครู (น. 54-78). โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
ขอขอบคุณภาพจาก พ.ต.อ.(พิเศษ) สิทธิพงษ์ ตั้งใจ อดีตรองผู้บังคับการตำรวจภูธรเมืองชัยภูมิ (ภาพซ้าย) และภาพจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ (ภาพขวา)
#ชัยภูมิ #ชัยภูมิภักดีชุมพล #ภาพเก่า #ภาพเก่าชัยภูมิ